ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནིའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ དེང་སང་གི་བཟོ་གྲྭ་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་ དེ་ལས་ ནང་འཁོད་ཀྱི་ཆུ་འཛིན་སྐྱོང་ནང་ མེད་ཐབས་མེད་པའི་ ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། འདི་གི་ལཱ་འགན་གཙོ་བོ་འདི་ གཟུགས་དང་རྫས་ཁམས་ ཡང་ན་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་ཐབས་ལམ་ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ ཆུ་ནང་ལས་ བཙོག་པ་ བཙོག་པ་ དེ་ལས་ གནོད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་རྫས་ཚུ་བཏོན་བཏང་སྟེ་ དམིགས་བསལ་གྱི་ལག་ལེན་དགོས་མཁོ་ཚུ་ གྲུབ་ཚུགས་པའི་ ཆུ་གི་སྤུས་ཚད་ཀྱི་གནས་ཚད་བྱིན་ནི་འདི་ཨིན། འ་ནི་ཅ་ཆས་ཚུ་ འཐུང་ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནི་དང་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ནང་ བསིལ་དྲོད་བཏང་ནི་གི་གློག་ལམ་ བཙོག་ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་ མཚོ་ཆུ་ཚྭ་མེདཔ་བཟོ་ནི་ཚུ་ནང་ལུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་རང་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁོང་གི་ལཱ་འགན་གཞི་འགྱམ་འདི་གིས་ ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནི་གི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ སྤྱིར་བཏང་འཇོན་ཐངས་དང་བློ་གཏད་ཅན་ཚུ་ ཐག་བཏོགཔ་ཨིན།
1. ཚགས་གཅོད་དང་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལས་འགན།
ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནིའི་ཅ་ཆས་ཚུ་གི་གཞི་རྩའི་ལཱ་འགན་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ ཚགས་བཤེར་དང་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནི་འདི་ཨིན། དེ་ཚུ་གིས་ ངོ་མ་རང་ ཆུ་ནང་ལས་ རྡུལ་ཕྲན་སྦོམ་ དཔེར་ན་ འཕྱེལ་འགྱོ་མི་ རྡུལ་ཕྲན་དང་ འདམ་རྫབ་ དེ་ལས་ ཟད་འགྲོ་ཚུ་ གཟུགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ལས་ བཏོན་བཏངམ་ཨིན། སྤྱིར་བཏང་གི་ཚགས་མ་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ཡང་ བྱེམ་ཚགས་མ་དང་ ཤུགས་ལྡན་ནག་རྫས་ཚགས་མ་ དེ་ལས་ ཆུང་བ་ཚགས་མ་ (MF) དང་ ཚགས་མ་ཚགས་མ་ (UF) ཚུ་ཨིན། བྱེམ་གྱི་ཚགས་མ་འདི་གིས་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྦོམ་ཆུང་མ་འདྲཝ་འབད་མི་ ཚགས་མ་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་བང་རིམ་ཚུ་ འཕྱེལ་འགྱོ་སྟེ་ཡོད་མི་ཚུ་ བཟུང་ནི་གི་དོན་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ ནག་རྫས་འདི་གིས་ རང་བཞིན་གྱི་དངོས་རྫས་དང་ ལྷག་ལུས་ཆུ་རླངས་ དེ་ལས་ དྲི་མངརམ་ཚུ་ བཙུགས་ཐོག་ལས་ བཏོན་བཏངམ་ཨིན། མའི་ཀོརོ་ཕིལ་ཀྲར་དང་ ཨཱལ་ཀྲ་ཕིལ་ཀྲར་གྱིས་ ཕྲ་འབུཔ་དང་ ཀོ་ལོ་ཨིཌ་བཟུམ་གྱི་ རྡུལ་ཕྲན་ཆུང་ཀུ་ཚུ་ བཟུང་ནི་གི་དོན་ལས་ གདོང་ཁེབས་འཕྲུལ་རིག་ལག་ལེན་འཐབ་ཏེ་ ཆུ་གི་དྭངས་གསལ་འདི་ ཧེང་སྐལ་རང་ ཡར་སེང་འབདཝ་ཨིན།
2. མཉེན་བཟོ་དང་གཏེར་རྫས་བཟོ་བའི་ལས་འགན།
ཆུ་སྲ་ཀྲག་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ དཀར་རྫས་དང་ མེག་ནི་སི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་གིས་ ཆུ་དུང་ཚུ་ནང་ ཚད་འཇལ་ནི་དང་ ཅ་ཆས་ཚུ་ནང་ ཟད་འགྲོ་བཏང་ནི་ དེ་ལས་ ཆུ་འཁྱུ་ནི་གི་ ཇོན་ཐངས་མར་ཕབ་འགྱོ་བཅུགཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནིའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ནང་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ མཉེན་དྲགས་བཟོ་ནི་གི་ལཱ་འགན་ཚུ་ བཙུགསཔ་ཨིན། གློག་རྡུལ་བརྗེ་སོར་གྱི་རྫས་སྦྱོར་གྱིས་ ཆུ་སྲ་ཀྲག་ནང་ དཀར་རྫས་དང་ མེག་ནི་སི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་ སོ་དྲི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་གིས་ ཚབ་བཙུགས་ཏེ་ ཆུ་སྲ་ཀྲག་མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ མཐོ་རིམ་གྱི་-འཕྲུལ་ཆས་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ ས་གཏེར་གྱི་ལཱ་འགན་ཡང་ཡོདཔ་ལས་ ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་བའི་སྐབས་ ཕན་ཐོགས་ཅན་གྱི་གཏེར་རྫས་ དཀར་རྫས་དང་ འཚོ་བཅུད་ དེ་ལས་ མེག་ནི་སི་ཡམ་ཚུ་ ཁ་སྐོང་འབད་དེ་ འཐུང་ཆུ་བདེ་ཏོག་ཏོ་བཟོཝ་ཨིན།
3. དུག་སེལ་དང་མངལ་སྟོང་པའི་ལས་འགན།
ཕྲ་འབུཔ་བཙོག་པ་ འཐུང་ཆུ་དང་ བཟོ་གྲྭའི་ཆུ་ལུ་ ཉེན་སྲུང་གི་ ཚ་གྱང་སྦོམ་ཅིག་ཨིན་པས། དེ་འབདཝ་ལས་ ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནིའི་ཅ་ཆས་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ འབུཔ་སྨན་དང་ མངལ་སྟོངམ་བཟོ་ནི་གི་ལཱ་འགན་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབདཝ་ཨིན། སྤྱིར་བཏང་གི་ ནད་འབུབ་བསད་ཐབས་ལམ་ཚུ་ཡང་ འོད་མདངས་ (UV) ནད་འབུབ་བསད་ཐབས་དང་ ཨོ་ཛོན་ (O3) བཙོག་རླུང་ དེ་ལས་ རྫས་སྦྱོར་གྱི་ ཆུ་རླངས་ (དཔེར་ན་ sodium hypochlorite) ཚུ་ཨིན། ཡུ་ཝི་འོད་ཀྱིས་ ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ དྲི་ཨེན་ཨེ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་བཏང་སྟེ་ ལཱ་འབད་མ་བཏུབ་བཟོཝ་ཨིན་རུང་ ཨོ་ཛོན་འདི་གིས་ ཕྲ་འབུཔ་དང་ ཕྲ་རབས་ནད་འབུཔ་ དེ་ལས་ ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ བསད་ཚུགསཔ་ཨིན། རྫས་སྦྱོར་གྱི་ནད་འབུབ་བཀག་ཐབས་འདི་ ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནི་གི་ལམ་ལུགས་སྦོམ་ཚུ་ལུ་འོས་འབབ་ཡོད་རུང་ ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ ལྷག་ལུས་གནས་ཚད་ཚུ་ དམ་དམ་སྦེ་ ཚད་འཛིན་འབད་དགོ།
4. ལྕགས་རིགས་ལྗིད་པོ་དང་རྫས་འགྱུར་གྱི་བཙོག་པ་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པའི་ལས་འགན།
བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་གི་བཙོག་ཆུ་དང་ ས་འོག་གི་ཆུ་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ལྗིད་ཅན་དང་ ཡང་ན་ རང་བཞིན་གྱི་བཙོག་པ་ དཔེར་ན་ ལིཌ་དང་ མར་ཀུ་རི་ དེ་ལས་ དུག་རྫས་ཚུ་ཡོདཔ་ལས་ མི་ཡི་གསོ་བ་དང་ སྐྱེ་ལྡན་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཉེན་ཁ་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནི་གི་ཅ་ཆས་ཚུ་གིས་ འ་ནི་བཙོག་རླུང་ཚུ་ ཕྱི་འགྱུར་གྱི་ཨོསི་མོ་སིསི་ ༼ཨར་ཨོ་༽ དང་ ནེ་ནོ་ཕིལ་ཀྲ་ ༼ཨེན་ཨེཕ་༽ དེ་ལས་ ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་ བཙོག་རླུང་བྱ་རིམ་ ༼ཨེ་ཨོ་པི་ཨེསི་༽ ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ བཏོན་བཏངམ་ཨིན། ROགི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་ ཚྭ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྫས་སྦྱོར་བརྒྱ་ཆ་༩༥ལྷགཔ་ཅིག་ བཞག་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ AOPsགིས་ hydroxyl radicals(·OH)ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རང་བཞིན་གྱི་རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ བཤིག་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
5. རིག་ནུས་ཅན་དང་རང་འགུལ་ཅན་གྱི་ལས་འགན།
དེང་སང་གི་ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནིའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ནང་ རིག་པ་ཅན་དང་ འཕྲུལ་ཆས་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཚོར་འཕྲུལ་ཚུ་གིས་ ཆུའི་སྤུས་ཚད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཚུ་ དུས་ཚོད་ངོ་མ་ནང་ ལྟ་རྟོག་འབད་དེ་ སྨན་བཅོས་གྲུབ་འབྲས་ཚུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བཟོ་ཐབས་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ རང་བཞིན་གྱིས་ བདེ་སྒྲིག་འབདཝ་ཨིན། ཅ་ཆས་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ ཐག་རིང་ལྟ་རྟོག་ལམ་ལུགས་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ལས་ བཀོལ་སྤྱོད་པ་ཚུ་གིས་ དུས་ཚོད་ངོ་མ་-འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ཚུགསཔ་བཟོཝ་མ་ཚད་ ལམ་ལུགས་བློ་གཏད་ཅན་དང་ ནུས་ཤུགས་འཇོན་ཐངས་ཡར་དྲག་གཏང་ཚུགསཔ་ཨིན།
མཇུག༌དོན
ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནིའི་ཅ་ཆས་ཚུ་གི་གཞི་རྩའི་ལཱ་འགན་ཚུ་ཡང་ ཚགས་མ་བཏང་ནི་དང་ མཉེན་དྲགས་བཟོ་ནི་ འབུཔ་སྨན་བཟོ་ནི་ བཙོག་པ་བཏོན་ནི་ དེ་ལས་ རིག་པ་ཅན་གྱི་ཚད་འཛིན་འབད་ནི་ཚུ་ཨིན། ཁོང་གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་ལག་ལེན་གནས་སྟངས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ དམིགས་གཏད་ཅན་གྱི་ཡར་དྲག་བཏང་དགོཔ་ཨིན། ༼འཐུང་ཆུ་དང་ བཟོ་གྲྭའི་ཆུ་ ཡང་ན་ བཙོག་ཆུ་ཚུ་ ལོག་སྟེ་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ཨིན།༽ འཕྲུལ་རིག་གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ ཆུ་གཙང་མ་བཟོ་ནིའི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ ཇོན་ཐངས་མཐོ་དྲགས་དང་ མཐའ་འཁོར་ཉམས་སྲུང་མཐོ་དྲགས་ དེ་ལས་ བློ་རིག་མཐོ་དྲགས་ལུ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་ཆུ་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ ཡུན་བརྟན་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་གཙོ་བོ་ཅིག་ བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
